Flora- en faunaonderzoek is een onmisbare stap
Een verduurzamingstraject begint meestal met een plan. Isoleren, renoveren, energie besparen. Bij VvE Wilakker in Eindhoven bleek al snel dat er meer bij komt kijken. Want wie veel wil aanpassen in een appartementengebouw, kan niet alleen kijken naar wat er aan het gebouw moet veranderen. Ook de dieren die er al wonen, spelen een rol.
De twee appartementengebouwen van de VvE in Eindhoven worden stevig gerenoveerd en verduurzaamd. Voordat de werkzaamheden kunnen beginnen, wordt daarom uitgebreid faunaonderzoek gedaan. Daarmee wordt gekeken welke dieren er in het gebouw leven. VvE-bestuurslid Jasper van der Schoot houdt zich hier veel mee bezig. Hij vertelt wat die extra stap van onderzoek betekent. En dat goede communicatie daarbij net zo belangrijk is als een goed renovatieplan.
Een extra stap die ook geld kost
Voor de bewoners is het faunaonderzoek onderdeel van iets veel groters. De twee gebouwen worden sterk verbeterd en verduurzaamd. Dat vraagt een grote investering van de VvE. En juist dat is een van de belangrijkste problemen, vertelt Jasper. “Een verbouwing kost geld en zo'n faunaonderzoek ook. Dat heeft uiteindelijk gevolgen voor de VvE-bijdrage.”
Dat ligt gevoelig. Het dierenonderzoek vraagt niet alleen om extra geld, maar ook om tijd. Op hetzelfde moment is het nodig om de renovatie netjes te kunnen uitvoeren en rekening te houden met beschermde dieren in en bij het gebouw. “De verbouwing heeft een positief effect op het wooncomfort en het energieverbruik. En we kiezen ervoor om de hele route goed en met aandacht voor de natuur te doen. Ook dat kost geld. Maar daarmee blijven de gevolgen voor de omgeving zo klein mogelijk.”
Dat de kosten eerst zorgen voor weerstand, vindt Jasper niet vreemd. “Als de maandelijkse VvE-bijdrage flink stijgt, roept dat vragen op. Maar uiteindelijk hebben bijna alle bewoners gezien dat deze manier beter is voor de toekomst van de twee gebouwen.”
Hoe werkt een faunaonderzoek?
Professioneel ecologen Ivar Vleut en Mats Douma vertellen bij Kenniscentrum Duurzaam Leven wat zij tijdens een faunaonderzoek tegenkomen. En ook waarom onderzoek naar bijvoorbeeld vleermuizen nodig is. Verder geven ze tips waar VvE's in de voorbereiding rekening mee kunnen houden.
Eerst weten wat er woont
Daar komt bij dat een faunaonderzoek niet iets is wat in een paar dagen klaar is. Bij VvE Wilakker duurt het onderzoek ongeveer een jaar. In verschillende periodes wordt gekeken welke dieren aanwezig zijn, waar zij hun verblijfplaatsen hebben en welke routes ze gebruiken om voedsel te zoeken. Dat heeft ook gevolgen voor de planning. Het onderzoek moet al ruim vóór de renovatie starten. Voor een VvE betekent dat: neem de natuur vanaf het begin op in je plannen. Net als geldzaken en de technische voorbereiding.
Niet iedere appartementseigenaar weet meteen waarom zo’n dierenonderzoek nodig is of wat er precies gebeurt. Dat merken ook de ecologen die het onderzoek bij VvE Wilakker uitvoeren. Volgens Ivar Vleut en Mats Douma van Staro Natuur en Buitengebied uit Gemert is uitleg daarom belangrijk. “Onbekend maakt onbemind.” Als bewoners tijdens het onderzoek vragen hebben, leggen de natuuronderzoekers graag uit wat ze aan het doen zijn. Dat helpt om deze onduidelijke taak beter te begrijpen. Ze staan namelijk niet zomaar naar een gevel te kijken. De onderzoekers proberen te ontdekken hoe dieren het gebouw gebruiken. En ze kijken wat nodig is om bij een renovatie rekening met de dieren te houden. Zo weet je als VvE beter wat je kunt verwachten. Bovendien krijg je hierdoor op een later moment geen onprettige verrassingen.
Iedereen moet weten wat hij kan verwachten
Voor VvE Wilakker is het faunaonderzoek onderdeel van de verduurzaming. Het hoort bij de voorbereiding op een grote verbouwing en heeft daarom tijd, geld en communicatie nodig. Niet alleen het onderzoek vraagt aandacht. Binnen de VvE is communicatie ook een belangrijk onderdeel. Bewoners hebben vaker met elkaar gesproken om het stappenplan van de renovatie door te nemen. “We hebben de werkwijze echt stap voor stap doorgenomen”, vertelt Jasper. “Je wilt dat iedereen weet wat hij kan verwachten en dat iedereen het ermee eens is.”
Ook het contact met de ecologen helpt daarbij. “Het vleermuisonderzoek wordt heel precies uitgevoerd. Tijdens het onderzoek nemen de ecologen uitgebreid de tijd om vragen van bewoners te beantwoorden.” Andersom ervaren de onderzoekers de samenwerking met de VvE ook als prettig. Een betrokken contactpersoon binnen de VvE maakt volgens hen een groot verschil. Zeker wanneer hij of zij niet alleen begrijpt dát onderzoek nodig is, maar ook aan andere bewoners kan uitleggen waarom.
Tip van Jasper
“Zorg dat iedereen weet waar hij aan toe is. Leg uit waarom onderzoek nodig is, wat het oplevert en wat het betekent voor de planning en de kosten. Want als bewoners begrijpen waarom een stap nodig is, wordt het makkelijker om er samen achter te staan."
Wat betekent dit voor een VvE?
VvE's kunnen een belangrijke les leren uit dit verhaal: houd er rekening mee dat verduurzaming soms meer is dan alleen de technische maatregelen. Je hebt niet alleen een goed plan voor isolatie, installaties of andere energiemaatregelen nodig. Je moet ook kijken naar wat verder nodig is om de werkzaamheden goed uit te voeren. Begin daar op tijd mee. Want ontdek je pas vlak voor de uitvoering van de werkzaamheden dat er dierenonderzoek nodig is? Dan kan dat gevolgen hebben voor de planning en de kosten. Als je deze dingen vroeg op een rij hebt, weet je beter wat je kunt verwachten.
