Warmtenet
Steeds meer wijken krijgen een warmtenet. Maar hoe werkt een warmtenet precies? En wat verandert er als een warmtenet jouw woning verwarmt?
Een warmtenet is eigenlijk een heel grote cv-installatie. Ergens in de buurt staat een centrale warmtebron die water opwarmt. Dat kan bijvoorbeeld een fabriek of afvalverbrandingsbedrijf zijn. Dit water stroomt vervolgens via buizen naar de woningen. Binnen in huis, meestal in de meterkast op de plek waar de gasmeter hing, staat een afleverset (60 x 40 x 20 cm) met warmtewisselaar.
De warmtewisselaar haalt de warmte uit het warmtenetwater en geeft die warmte (net als een cv-ketel dat nu doet) via het water in de leidingen door aan de radiatoren of vloerverwarming en aan je warm kraanwater. Het water van het warmtenet stroomt dus niet door je radiatoren. Het afgekoelde water loopt weer terug naar de centrale bron, die het weer opwarmt.
Een warmtenet wordt ook wel stadsverwarming of blokverwarming genoemd. Op dit moment is zo’n 7 procent van de Nederlandse woningen aangesloten op zo’n warmtenet. Maar er komen meer warmtenetten bij. Waarschijnlijk vooral in wijken waar de huizen dicht op elkaar staan of bij huizen die lastig te isoleren zijn, zoals monumenten.
In deze infographic zie je hoe de warmte van de warmtebron naar de huizen gaat.
De warmte kan afkomstig zijn uit:
- Restwarmte van industrie en aftapwarmte van afvalverbranding
- Biomassa
- Geothermie
- Aquathermie
- Zonnethermie
Een centrale warmtebron in de buurt warmt water op. Het water stroomt via buizen naar de woningen. Een warmtewisselaar in huis verdeelt de warmte over je verwarming (via de radiatoren of vloerverwarming) en warm water. Afgekoeld water stroomt terug naar de bron, die het weer opwarmt.
Overstappen op een warmtenet
Ontdek of jouw wijk een warmtenet krijgt
Nederland wil in 2050 aardgasvrij zijn. Gemeenten hebben daarom voor elke wijk een plan voor een warmtevoorziening zonder aardgas. In deze ‘warmteplannen’ staat welke keuze de gemeente maakt voor welke wijk. Er zijn drie mogelijkheden: volledig elektrische warmtepompen, een warmtenet of hybride warmtepompen met groen gas. Je kunt de Warmteplannen vinden op de website van je gemeente.
Is overstappen verplicht?
Krijgt jouw wijk een warmtenet? Dan ben je als woningeigenaar van een al bestaande woning niet verplicht daarop aan te sluiten. Als je een koopappartement hebt, bepaal je met je VvE of je hierop aansluit. Het is wel aan te raden. Je woning laten aansluiten op een warmtenet is goedkoper dan van het gas af en een eigen warmtepomp aanschaffen.
Huizen in nieuwbouwprojecten kunnen wél verplicht worden aangesloten op een warmtenet.
Ben je huurder? Dan bepaalt je verhuurder. Je kunt je verhuurder wel aansporen. Je verhuurder moet nieuwe plannen schriftelijk voorstellen aan de huurders. Als je geen warmtenet wilt, kun je bezwaar maken. Lees hier meer over op de website van Kenniscentrum Duurzaam Leven (opent in een nieuw venster).
Weten of jouw wijk een warmtenet krijgt? Kijk op de website van je gemeente wat het plan is voor jouw wijk.
Je kunt subsidie krijgen voor aansluiting op het warmtenet. Als je tegelijkertijd gaat isoleren, wordt de subsidie hoger. Kies je ook voor inductie koken zodat je gasmeter weg kan? Dan krijg je ook daar subsidie op.
Kosten warmte uit een warmtenet
In tegenstelling tot bij gas en stroom kun je bij een warmtenet niet kiezen uit een aantal leveranciers. Elk warmtenet heeft één eigenaar en die biedt de warmte aan. Om je te beschermen tegen de macht van één warmtebedrijf, zijn er afspraken over de tarieven. Met een warmtenet mag je niet meer betalen dan wanneer je een hr-ketel op gas gebruikt.
Over de kosten van warmte is veel discussie. Er komt een nieuwe wet: de Wet collectieve warmte. Deze wet gaat waarschijnlijk in 2027 in. Daarin staat dat de prijs voor warmte wordt gebaseerd op de kosten die het warmtebedrijf maakt.
Subsidie
Je kunt subsidie krijgen als je wordt aangesloten op een warmtenet. Combineer je de warmtenetaansluiting met een isolatiemaatregel? Dan krijg je ook een flinke subsidie voor de isolatiemaatregel. Ga je ook elektrisch koken? Dan is ook daar een subsidie voor te krijgen. Lees meer over de voorwaarden op de pagina Subsidie aansluiting warmtenet.
Wat zijn de voordelen van een warmtenet?
Een warmtenet heeft een aantal voordelen:
Je hebt geen grote apparaten nodig in huis: geen cv-ketel, geen warmtepomp met buitenunit of voorraadvat. Dat is vooral fijn als je klein woont. De afleverset (60x40x20 cm) wordt meestal in de meterkast geplaatst en komt in plaats van de gasmeter.
Voor verwarmen op lagere temperatuur (zoals bij een warmtepomp) moet je huis goed geïsoleerd zijn. Omdat een deel van de warmtenetten verwarmingswater op hogere temperatuur levert is die eis minder streng. Je kunt direct aansluiten, ook als je isolatie nog niet zo goed is. Dat is fijn als het lastig is om je woning goed genoeg te isoleren (bijvoorbeeld bij een monument). Het is natuurlijk wel slim om je huis zo goed mogelijk te isoleren. Dan kun je nog meer besparen op je energiekosten.
Bij een cv-ketel of warmtepomp moet je het onderhoud zelf regelen. Bij reparatie of vervanging van dat apparaat draai je zelf voor de kosten op. Bij een warmtenet hoef je hier niet over na te denken. Het warmtebedrijf regelt dit.
Je gaat met een warmtenet van het gas af. Hierdoor wordt je huis veiliger: minder risico op brand, ontploffingsgevaar of koolstofmonoxidevergiftiging.
Warmtenetten maken slim gebruik van warmte die er toch al is in de buurt. Er is minder zeldzame groene stroom of groen gas nodig.
Omdat warmtenetten gebruikmaken van lokale energiebronnen heb je minder last van verstoringen door onrust in de rest van de wereld.
Warmtenetten verbruiken minder stroom dan warmtepompen en leggen dus minder druk op het stroomnet.
Een warmtenetaansluiting telt positief mee in het energielabel van je huis. Dit betekent dat je huis zijn waarde behoudt of zelfs in waarde stijgt.
Je gebruikt geen aardgas meer en stoot 40 procent minder CO2 uit dan wanneer je aardgas gebruikt.
Wat gebeurt er bij aansluiting?
-
Voor het aanleggen van een warmtenet is graafwerk in je straat nodig. Dat geldt ook voor de aansluiting van het warmtenet op je woning.
-
Je gasaansluiting wordt in de meeste gevallen verwijderd. Je gasmeter verdwijnt uit de meterkast.
-
In de meterkast komt een warmtewisselaar ('afleverset'). Voor de cv-leidingen in je huis haalt de warmtewisselaar warmte uit het warmtenet. Op de warmtewisselaar zit een warmtemeter. Die houdt jouw energieverbruik bij.
-
De warmte uit de warmtewisselaar moet van de meterkast naar de plek waar nu je cv-ketel hangt. Daar zit namelijk het beginpunt van je cv-leidingen, die de warmte door het huis verdelen. Dat betekent dat er een leiding in huis nodig is.
-
Kook je nu nog op gas? Omdat je gasaansluiting verdwijnt, ga je op koken op elektriciteit (bijvoorbeeld op een inductiekookplaat). Er zijn misschien wel extra aanpassingen voor nodig. Denk aan een zwaardere aansluiting op het elektriciteitsnet en/of een extra groep in de meterkast.
-
De temperatuur in huis regel je zoals je gewend bent: met een thermostaat in de woonkamer en met radiatorkranen.
-
Bij een warmtenet met lage temperatuur is er een extra verwarmer voor warm water nodig. Deze warmtenetten verwarmen met minder dan 55 graden en ze komen voor bij nieuwbouwwijken waar de isolatie heel goed is. De verwarmer verwarmd regelmatig tot 60 graden om besmetting met legionella te voorkomen. Dit is bijvoorbeeld een boosterwarmtepomp of een doorstroomverwarmer.
-
In sommige gevallen moet je nog wat extra aanpassingen doen. Je moet bijvoorbeeld je huis beter isoleren, de radiatorcapaciteit vergroten of vloerverwarming nemen. Lees hier meer over op de website van Kenniscentrum Duurzaam Leven.
Wat kun je alvast doen voordat het warmtenet er is?
Weet je dat er over een paar jaar een warmtenet in jouw wijk komt? Dan kun je alvast maatregelen nemen. Je kunt bijvoorbeeld:
-
Je huis beter isoleren
-
Overstappen op elektrisch koken
-
bij een badkamerverbouwing een douche-wtw laten plaatsen
Hoe duurzaam zijn warmtenetten?
Warmtenetten zijn een belangrijk alternatief voor het gebruik van aardgas. Gemiddeld veroorzaken warmtenetten in Nederland 40 procent minder broeikasgassen. Hoe duurzaam een warmtenet is, hangt af van:
- de warmtebron: is dat restwarmte, biomassa, aardwarmte of aardgas?
- de hulpwarmtebron die eventueel bijspringt op heel koude dagen
- hoe groen de stroom is voor alle elektrische pompen
- het warmteverlies tussen de warmtebron en de huizen. Dit hangt af van onder meer de aanvoertemperatuur en hoe goed de leidingen geïsoleerd zijn
Een deel van de huidige warmtenetten haalt nog warmte uit de verbranding van aardgas. Deze kunnen wel in één klap duurzaam worden door over te stappen op een duurzame bron. Lees meer over deze bronnen op de website van Kenniscentrum Duurzaam Leven (opent in een nieuw venster).
