Biomassaketel: van gas naar hout

Een biomassaketel brandt op houtsnippers, houtblokken of houtpellets (geperste houtkorrels). Deze brandstoffen worden ook wel biomassa genoemd. De ketel zorgt voor verwarming van je huis én voor warm water in de douche en keuken.

Zakken met houtkorrels voor de biomassaketel.

Biomassaketel: van gas naar hout

Een biomassaketel is vooral een optie voor grote, vrijstaande huizen. Hij vervangt je hr-ketel op gas. Er komen wel meer schadelijke stoffen, zoals fijnstof, vrij bij het verbranden van de houtpellets. Dat kan gezondheidsklachten geven voor bewoners en omwonenden. Biomassaketels worden ook wel pelletketel of pellet-cv-ketel genoemd. 

Waarom we een biomassaketel niet aanraden:

  • In een vrijstaand huis in het buitengebied veroorzaakt een biomassaketel waarschijnlijk beperkt overlast. En je zit niet dicht bij de ketel, want die staat in de bijkeuken of garage. Maar een biomassaketel draagt wel bij aan totale Nederlandse uitstoot van fijnstof en dus aan de luchtvervuiling. 
  • Het wordt niet gezien als toekomstbestendige duurzame oplossing in het Nationaal Plan Energiesysteem. Het is dus geen eindoplossing in de energietransitie. Kies als het bij jou kan liever voor een warmtepomp.
  • Alleen onder zeer specifieke omstandigheden zijn biomassaketels niet af te raden. Maar zelfs dan zijn ze ook niet per se aan te raden.  

De biomassaketel in gebruik

Heb je een biomassaketel of wil je er toch een aanschaffen? Let er dan op dat de rookgasafvoer goed is aangelegd en boven de nok van het dak uitkomt. Dat zorgt voor een schonere verbranding en beperkt de overlast. Kies daarnaast voor houtpellets met het Better Biomass-label én het EN plusA1-keurmerk. Better Biomass is een keurmerk voor duurzaamheid. EN plusA1 garandeert een goede kwaliteit verbranding.

Houd er ook rekening mee dat een biomassaketel in een vrijstaande woning zo’n 5.200 kilo pellets verbruikt. Dat neemt veel ruimte in beslag en bovendien moet deze ruimte droog zijn. Ook heb je een voldoende groot buffervat nodig. Dan kan de ketel zo constant mogelijk werken en hoeft hij niet steeds aan te slaan. Dat scheelt uitstoot van fijnstof en verbetert het rendement.

Lees meer over de biomassaketel

De biomassaketel staat in een aparte ruimte, bijvoorbeeld de garage of bijkeuken. Hij werkt volautomatisch, je moet alleen zorgen dat er voldoende brandstof is. Houtpellets zijn voor de meeste huishoudens het meest praktisch: er is minder opslagruimte voor nodig dan voor houtsnippers of houtblokken. De meeste biomassaketels werken op pellets en worden ook wel pelletketels genoemd. De ketel heeft een voorraadvat (reservoir) voor de houtsnippers of -pellets, en een spindelmotor. Deze zorg voor aanvoer naar de verbrandingsplek. Ook zit er een ventilator in voor de afvoer van rookgassen. Je hebt een rookkanaal (pijp of schoorsteen) nodig om de rook af te voeren. De pijp moet boven de nok van het dak uitkomen. 

Biomassaketels zijn ongeveer even zuinig met energie als nieuwere houtkachels. En ze zijn véél zuiniger dan een open haard. Want bij een openhaard blijft maar 10 procent van de warmte binnen. Nieuwe biomassaketels gebruiken zo’n 80 procent van de energie nuttig. 

Sommige keurmerken voor houtpellets zeggen iets over de duurzaamheid van het bosbeheer (zoals PEFC) en de CO2-balans van het bos (zoals Better Biomass). Pellets zijn niet helemaal klimaatneutraal. Want er worden fossiele brandstoffen (aardolie, kolen, gas) gebruikt voor bosbouw en het transport van hout. Pellets die niet uit zaagafval worden gemaakt moeten bovendien gedroogd worden. 

 

Bij het verbranden van pellets komt fijnstof vrij. Dat kan gezondheidsklachten en overlast geven voor bewoners of omwonenden. Wanneer je in het buitengebied woont met een ketel van goede kwaliteit, die goed is geïnstalleerd, is er misschien geen overlast. Maar omdat je een biomassaketel dagelijks gebruikt, leidt dat wel tot meer uitstoot van fijnstof vergeleken met een houtkachel die twee avonden per week aangaat. 

 

Meer weten over de biomassaketel?

Wil je meer weten over de biomassaketel? Kijk dan op de website van Milieu Centraal.

Vind je energieloket

Bij het energieloket van jouw gemeente kun je terecht met vragen en voor onafhankelijk advies. Veel informatie vind je via de website. Je kunt vaak ook bellen, chatten of een e-mail sturen.